Een onwaarschijnlijk succesvol album, zowel in commercieel als in artistiek opzicht. Een ware klassieker, in de letterlijke betekenis van het woord. Eén van de meest essentiële albums ooit gemaakt en een plaat die vermoedelijk onderdeel uitmaakt van zowat ieders platencollectie. Over dit album is eigenlijk alles al gezegd en geschreven. Maar de muziek blijft ook de dag van vandaag nog vele groepen inspireren en heeft aan kwaliteit nog niets ingeboet, ook al wordt ze om de haverklap geremastered. Het toont enkel aan dat het album nog steeds tot ieders verbeelding spreekt. Een niet onbelangrijke schakel in deze successtory vormt de rol van Alan Parsons, die toen al geruime tijd als geluidstechnicus (noem het voor mijn part klankgoochelaar) in de Abbey Road Studios aan de kost kwam. Zijn ervaringen (met o.a. The Beatles) en talenten pasten wonderwel in het vaak experimentele concept van een groep als Pink Floyd. De geluidscollage van tikkende klokken (in ‘Time’) en het in maat 7/8 laten spelen van de geldkassa’s (in ‘Money’) zijn ongetwijfeld toe te schrijven aan hem. Hoewel Gilmour zijn rol later wou minimaliseren, vormen zijn ingrepen nog steeds erg herkenbare onderdelen van dit album. De groep zelf experimenteerde er ook duchtig op los : ‘On the run’ was eigenlijk het resultaat van een speelse kennismaking met een nieuw type synthesizer (de VCS3), dat door Gilmour, Waters en Wright prompt gehonoreerd werd met een nominatie voor de tracklijst op dit album. Dat er ook ruimte voor improvisatie was, mag blijken uit ‘The great gig in the sky’, waar Clare Torry blijkbaar ‘carte blanche’ kreeg voor haar vocale uitspattingen. En ja, ook oudgediende Syd Barrett werd niet over het hoofd gezien : ‘Brain Damage’ (oorspronkelijke titel : Dark side of the moon) is een ode aan deze ondertussen mythische figuur. Gekheid, waanzin of hoe je het ook wil noemen, zou trouwens het hoofdthema van dit album vormen. Songs als ‘Breathe’ (het nastreven van het onmogelijke), ‘Time’ (wachten op wat niet komt), ‘Money’ (de zucht naar het materiële) vormen hiervan nagenoeg perfecte illustraties. Waters zou later trouwens het commerciële succes van ‘Money’ gebruiken om zich tegen het establishment te keren (‘Have a cigar’ uit ‘Wish you were here’). Dat hun artistieke integriteit niet aangetast werd (althans niet direct), mag misschien een mirakel heten, maar in de jaren zeventig kon je nog op een verantwoorde manier experimenteren en improviseren én er nog commercieel en artistiek succes mee halen. ‘Dark side of the moon’ is misschien wel de allerbelangrijkste exponent van die tijdsgeest. Het was, is en zal een grensverleggend album blijven. Bespreking : Piet Michem |
