Een progarchief zonder Kansas is gewoonweg ondenkbaar. Deze Amerikaanse band is er als geen ander in geslaagd een stijl te ontwikkelen die volstrekt uniek is : de rijke mengeling van hard-, jazz- en symfonische rock zou hét handelsmerk van Kansas worden en de groep terecht een aparte plaats bezorgen in het museum der proggrootheden. Al deze elementen waren al overvloedig aanwezig op de eerste Kansas-albums, maar op Leftoverture werden ze voor het eerst op harmonieuze wijze gecomprimeerd tot een resem klassiekers, die nog steeds staan als een huis. Carry on wayward son is zo één van die songs : na de korte a capella intro, laten de uiterst getalenteerde en schijnbaar klassiek geschoolde muzikanten alle kanten van hun muzikale spectrum zien en sleuren je als luisteraar mee in een kolkende waterval van energieke, stotende muziekklanken. Het krachtige maar zuivere stemgeluid van Steve Walsh (voor mijn part de beste (prog)zanger tout court) komt prachtig tot uiting in het erg melodieuze en meeslepende The Wall, geschreven door hemzelf en Kerry Livgren. Ook voor Robby Steinhardt is in dit nummer een hoofdrol weggelegd : zijn gedreven vioolspel is al even bepalend voor de Kansas-sound. Phil Ehart (drums), Rich Williams (gitaar) en Dave Hope (bas) completeren het sextet, maar het zijn toch vooral Walsh (zang en toetsen), Livgren (gitaar en toetsen) en Steinhardt die in grote mate voor de unieke groepssound verantwoordelijk zijn. What’s on my mind is een doorsnee rocknummer met lekker gitaarwerk van Williams en wordt gevolgd door het meer klassieke Miracles out of nowhere, waarin de stemmen van Walsh en Steinhardt wondermooi alterneren. Opus insert opent à la Machiavel met licht vervormde synth-klanken en evolueert in een knap, ritmisch erg gevariëerd, nummer, zonder twijfel een ander hoogtepunt op Leftoverture. Questions of my childhood opent dan weer à la Kayak om vervolgens snel weer als een typische up-tempo Kansas-song verder te huppelen, met deze keer opvallend weinig gitaarwerk. In Cheyenne Anthem eert Livgren op passende wijze het rijke, spirituele erfgoed van de Indianen en laat hiervoor zelfs een heus kinderkoor opdraven. Het instrumentale middengedeelte bevat enkele verrassende, maar niet altijd even geslaagde passages. Een waardige afsluiter is Magnum Opus zonder meer : een ‘chef d’oeuvre’ van fusion, waarin alle eerder opgesomde stijlkenmerken nogmaals op sublieme wijze vertolkt worden in deze krachtige en tevens langste song van Leftoverture. Het verbaast me niet dat Kansas anno 2001 de 25ste verjaardag van dit meesterwerk viert : niet alleen de fans, maar zijzelf ook beschouwen Leftoverture als een keerpunt in hun carrière en ongetwijfeld als het artistieke hoogtepunt van de groep. Deze lijn zou nog doorgetrokken worden met Point of know return en zelfs met Monolith, maar daarna zou het lang wachten worden…tot ze in 2000 verrassend terugkeren met Somewhere to elsewhere, dat de herinnering aan hun gloriedagen opnieuw doet herleven. Bespreking : Piet Michem |
