The Gathering

“Kopiëren is stelen”.

Door Claude “Clayreon” Bosschem en Danny “Camil” Focke (22/06/02)

Een lange rit naar Nijmegen om een interview van The Gathering af te nemen, hadden we er voor over. Nijmegen bleek echter een zeer grote stad, waar juist op die zaterdag alle soorten evenementen doorgingen. (markt, kermis, omleidingen,…) De speurtocht naar het juiste adres bleek dus niet zo simpel. Maar na veel zoeken, kwamen we amper een paar minuten te laat op de afspraak in het gebouw van Psychonaut Records. Daar werden we begroet door Inge (hun manager), Anneke Van Giersbergen en Hans Rutten. Ook de zanger van Cirrha Niva was aanwezig, maar onze tijd met The Gathering was beperkt, dus een gesprek met hem zal voor een andere afspraak zijn.

Jammer dat we de EP die pas verschenen was, pas hier ontvingen. Wij hadden er dus nog niks van gehoord om er eventueel vragen over te stellen.

Prog-Nose: In hoeverre beschouwen jullie jezelf als progressief?

Anneke: Ik vind dat moeilijk om te zeggen, want dat is heel breed natuurlijk.
Hans: Het woord progressief heeft alles te maken met vooruit denken, nieuwe invalswegen zoeken. Een groep zoals Marillion experimenteert nog steeds. Ik ben naar een optreden geweest van hen in Geleen, twee maanden geleden. Het was erg goed en er waren toch tweeduizend man. Bij ons in Nederland haken de fans van Marillion nog niet echt af, zoals het misschien wel in België gebeurt.

Prog-Nose: Idem met Rush, wij zagen op je site dat je ook een Rush-fan bent? Wat denk je van Vapor Trails, die in onze ogen niet meer echt progressief is?

Hans: Het is een rockplaat. Je hoeft ook niet meer te verwachten dat ze met nummers als Xanadu komen of 2112.

Prog-Nose: Hoe benoemen jullie je eigen muziekgenre?

Anneke: Ik zou het heavy pop noemen. Het heeft rock, het heeft pop, het heeft een beetje heavy metal, het heeft zoveel dingen, zelfs jazz. Het is heel moeilijk. Dat kan je enkel samenvatten in het woord pop omdat het populair is voor een bepaalde groep mensen.
Hans: Cross-over, filmmuziek, atmosferische muziek.

Prog-Nose: De nieuwe EP, is dat een voorloper van jullie full-CD, of staat die totaal apart?

Hans: Het is meer een afloper, eigenlijk.
Anneke: Nou, dat klinkt een beetje negatief.
Hans: We hebben 12 nummers en die komen op de full length plaat die in januari uitkomt.
Die 12 nummers horen erg goed bij elkaar. Ze hebben een bepaalde sfeer, een bepaalde homogeniteit. Deze 3 nummers op de EP vielen buitenboord, op een hele positieve manier. Eentje is een ontzettend lang episch nummer. (Black Light District). Eén nummer werken we erg veel met tape-hooks en cut-ups.(Debris) We zijn dus flink aan ’t knippen geslagen. En er staat een soort voorloper op met een piano-versie van een nummer dat op de full CD komt.
Het is een EP geworden met nummers die niet op de CD zouden hebben gewerkt, maar we vinden ze wel dusdanig goed.
Anneke: Inderdaad, ze zijn wel de moeite waard.

Prog-Nose:Hoe is de stijl van de nieuwe CD en dan vooral de full CD? Gaan jullie de dezelfde weg op van vroeger werk? Ik had het gevoel dat er wat alternatieve klanken inzaten, maar wij hebben enkel een korte mp3 gehoord. Misschien toch meer naar een jeugdig publiek gemikt?

Anneke: Wij denken helemaal niet aan een bepaald soort publiek. Dat is bij ons niet één van de criteria. Wat eruit komt, dat schrijven we en dat proberen we zo goed mogelijk te doen. Dan kijken we wat voor nummers hebben we en wat voor sferen geven die. Daar kwamen drie nummers uit die heel verschillend waren van mekaar. Op de full CD komen nummers die wat zwaarder zijn van aard en emotioneler en meer melancholisch. Nummers die dus meer heftigheid hebben.
We willen die nummers ook wat korter maken, omdat ze dan wat lekkerder lopen. En dat zou best wel eens kunnen werken bij het grote publiek, omdat die dan wat fijner in het gehoor liggen. Op dat moment gaan we er wel een beetje aan denken, maar het staat altijd in dienst van het nummer. Ik weet eigenlijk niet wie hem leuk gaat vinden, het is altijd weer gokken.

Prog-Nose: Het wordt dus geen concept CD.

Anneke: De nummers moeten bij elkaar kunnen klinken, maar het is niet echt een concept.

Prog-Nose: welke gastmuzikanten spelen mee op de CD?

Hans: Eerst en vooral Trickster G. Als je iets progressief kunt noemen is het wel zijn werk. Dat raad ik bij deze aan. Vooral zijn “Perdition City” plaat. Hij komt uit de Black metalscene en hij komt uit Noorwegen. Hij is helemaal geëvolueerd naar een heel eigen genre. Het is geen rock, meer electronisch, een andere kant van de progressiviteit.
Anneke: Donkere sferen. En dan is er Sarah Jezebel Deva, die we hebben leren kennen tijdens het toeren. Ze zingt mee als achtergrondzangeres bij Therion en ze heeft ook met Cradle of Filth gewerkt. Ze heeft een hele mooie operastem, maar wij hebben haar laten spreken omdat ze een heel mooie spreekstem heeft en een heel mooi engels accent.
Hans: Ook Denis D’Amour van Voivod zal een gastrol vervullen op de full length CD.

Prog-Nose: volgens jullie persoonlijke lijstjes, zijn jullie allemaal fan van Radiohead, maar dat is niet echt te merken in jullie muziek;

Anneke: Nee, maar dat hoeft ook niet echt. Je kunt geïnspireerd raken en een gevoel meegeven. Je hoeft niet echt riffjes te kopiëren.
Hans: We proberen juist te voorkomen om ergens dwangmatig te gaan op gelijken. Je moet gewoon zaken integreren in je muziek.

Prog-Nose: Misschien kunnen we het even hebben over de titels die jullie reeds vrijgeven via Internet voor jullie nieuwe full CD.

Hans: Het zijn allemaal werktitels. Die hebben soms een lachwekkende betekenis.
”Zion” bijvoorbeeld was een nummer dat helemaal is afgebroken tot enkel een loop. Die loop is blijven bestaan en daarna is het nummer volledig opnieuw opgebouwd.
”Mokaka” is een apensoort of zo, kun je nagaan hoe serieus die titels wel zijn.
Anneke: Het is een dansbaar nummer waar nog heel veel moet aan gebeuren.
Hans: Bepaalde nummers worden ook nog geschrapt. “These good people” is bijvoorbeeld al weggevallen.
Anneke: “Telson II” is ook gesneuveld. “Telson I” wordt heel erg mooi. Een modern, klassiek stuk, met heel veel instrumentarium, heel donker.
Hans: “Sleepy Buildings”, “Broken Glass”, “Telson I” komen op de plaat. Met “Monsters” zijn we bezig. Ook “Golden Grounds”, “Even The Spirits Are Afraid”, “Souvenirs” en “We Just Stopped Breathing” komen op de CD. Het zijn werktitels, schetsen. Het beestje moet een naam hebben. Die gaan dan een eigen leven leiden.
Anneke: Soms is een nummer af en dan ontbreekt DE goeie titel. Dan moeten we er nog even ruzie over maken. We zijn er heel gevoelig voor. Een goeie titel is heel erg moeilijk, ik kan het niet zo goed.
Prog-Nose: Is “Black Light District” gezien zijn lengte een nieuwe “How To Measure A Planet”?

Hans: Neen, die hebben niets met elkaar te maken. HTMAP is alleen de eerste 10 minuten een nummer en wordt daarna een soundscape, een sfeer. De meeste mensen hebben dat niet goed begrepen en verwachten dat het een nummer blijft. “Black Light District” is veel korreliger, veel noisier, veel meer herrie, meer gitaar-georiënteerd.

Prog-Nose: Kennen jullie een belgische groep die in jullie genre actief is?

Anneke: Ik denk aan dEUS en Zita Swoon, die wij heel erg mooi vinden. Het is alternatieve muziek en daar passen wij ook wel bij. Dat vind ik een hele mooie, intelligente stroming die uit België komt.

Prog-Nose: Wat is jullie favoriete muziek van het ogenblik?

Anneke: We luisteren de laatste tijd veel naar een CD van Elbow. Een enorm goede plaat.

Prog-Nose: How To Measure A Planet is ook verschenen op vinyl. Komen de volgende platen ook uit op vinyl?

Hans: Deze EP en de volgende CD zullen ook op vinyl verschijnen. Wij komen ook nog uit de tijd dat wij graag een grote hoes met veel artwork vasthielden. De klank op vinyl is ook veel warmer.

Prog-Nose: Er is volgens ons een duidelijke link tussen SF & Fantasy en de progmuziek en dan zeker tussen The Gathering en SF & Fantasy
(voorbeelden: hun naam komt uit de film van “Highlander”, JRR Tolkien spreekt een tekst in op het nummer “Sand and Mercury”, “Strange Machines” is gebaseerd op The Time Machine van HG Wells, “how to Measure a planet” gaat over de ruimte,…)

Hans: Wij lezen eigenlijk niet zoveel Fantasy. Enkel het originele, de eerste die ermee begon interesseert mij en vind ik ook echt goed. Tolkien heeft een wereld geschapen. Er zijn er later nog die het geprobeerd hebben, maar dat zijn allemaal mindere pogingen. Die brengen nog wel iets nieuws, maar zijn niet zo baanbrekend. Idem voor HG Wells, die was de eerste die over die tijdmachine schreef. Op “How to Measure A Planet” gebruiken wij foto’s van russische ruimtevaarders omdat die het baanbrekend werk deden, zij waren eerst. De eerste “Star Wars” was de leukste, dat was ook minder om geld te doen. De nieuwste “Star Wars” film is meer een demonstratie voor de nieuwe pentium V. Er komen heel veel klonen van “Harry Potter”, maar dat wordt nooit leuker.
Het mag nooit de bedoeling zijn om muziek te maken zoals Dream Theater, want dan haak ik af. Je moet muziek maken voor jezelf, je eigen ding, dat vind ik interessant.
Zoals Pink Floyd van vroeger, die hadden helemaal geen voorbeelden. Die deden experimenten, met een dozijn drugs natuurlijk, maar dat is interessant, en dat is nooit geëvenaard.
Anneke: Je moet zelfs niet proberen je eigen te evenaren. De tijden veranderen, de mensen veranderen, je verandert zelf. Je moet verdergaan. En als het moeilijk te slikken is, ja, dan is het zo. Zoals U2, noem nog eens een groep op, die zichzelf vanaf het begin echt verbetert en vernieuwt. Er zijn maar weinig groepen die zichzelf blijven ontwikkelen.
Hans: En welke groepen blijven er over? Diegene die zich ontwikkelen.
Anneke: Ze hoeven ook die eerste niet te kopiëren, want die kan je toch blijven draaien. En de meeste fans kopen de nieuwe CD toch uit trouwheid.
Hans: Inderdaad, de symfo-fan is heel trouw. Ook het metal-publiek is een heel trouw publiek.

Prog-Nose: Hoe staan jullie tegenover kopiëren, mp3’s, Napster, bootlegs,…? Jullie hebben al eens een statement gepubliceerd in dat verband op jullie site?

Anneke: Als het gaat, zoals bij ons, om een half liedje op de site, om mensen aan te zetten om iets te kopen, dan is dat prachtig. Wat natuurlijk wel gebeurt, is dat iedereen gaat kopiëren en dat ze niet meer kopen. Op die manier help je je eigen bandjes om zeep. De mensen beseffen dat zelfs niet. Iedereen, tot mijn eigen vrienden toe, branden CD’s. Zelfs als je hen zegt dat het broodroof is , beseffen ze niet wat ze aan het doen zijn. Iedereen wordt gekopieerd, zowel the Gathering als Mariah Carey. Je kunt wel zeggen, Mariah verdient al genoeg, maar dat maakt niet uit, zij werkt ook voor haar geld. Je hebt ook weer geld nodig om een nieuwe plaat te maken. Ik vind het heel oneerlijk.
In ons genre gebeurt het minder omdat de mensen het boekje willen en omdat ze je willen steunen, maar het gebeurt toch nog te veel.
Hans: Bootlegs zijn niet erg. Het gaat meestal om een slechtere kwaliteit. Van mp3’s ondervindt iedereen schade. Uiteindelijk zal er minder muziek komen, omdat het een onzekere business geworden is.
Anneke: Mensen kopiëren omdat ze lui zijn en ook om het geld natuurlijk. Het is zo makkelijk om te kopiëren. Wij steken er geld in om de CD te maken, dan mag je hem kopen, natuurlijk. Platenmaatschappijen en winkels verdienen er eigenlijk iets teveel aan, dus de CD’s mogen eigenlijk wel goedkoper. Maar dit wil nog niet zeggen dat je de bandjes zelf mag gaan beroven. Maar de prijs van een CD is eigenlijk een totaal andere discussie.

Prog-Nose: Geef eens een woordje uitleg over jullie verschillende producers doorheen jullie carrière. (Siggi Bemm, Attie Bauw, Zlaya Hadzich)

Hans: Siggi Bemm was eigenlijk geen producer. Hij was meer iemand die opnam en ook zijn mening gaf. Hij was meer een opnameleider.
Anneke: Hij was erg duits, grundlich.
Hans: Attie Bauw was echt een producer. Van hem leerden we wat het is om met een producer te werken. Hij heeft de opnametechniek van de producer van Radiohead bestudeerd. Hij heeft er zich in gespecialiseerd en hij heeft er ons in meegenomen. Geweldige producer maar peperduur. Er zijn hele mooie dingen uitgekomen, misschien gaan we ooit nog wel eens met hem samenwerken. Zlaya is ons aangeraden door Attie, een engineer, erg goed en accuraat.
Die had al een beetje meegeholpen op if_then_else. Nu doet hij het volledige traject van deze EP en de nieuwe plaat.
Anneke: Attie had alles heel netjes, alles prima in orde. Ook qua geluid was hij heel netjes. Zlaya is wat meer rauwer en wij dachten dat wij dat wel meer konden gebruiken. Geluid met meer ballen, kan je zeggen. (met een kartelig randje) Hij heeft de goede combinatie tussen het geluid solide opnemen en toch maken dat er gevoel inzit. Je krijgt ook nieuwe impulsen als je iedere plaat weer iemand anders neemt.

Prog-Nose: Jullie hebben nu een eigen platenmaatschappij, Psychonauts. Is deze EP de eerste CD?

Anneke: Het is dus inderdaad ons eigen label. We hebben al onze eerste CD’s heruitgebracht via dat label. (“Always” en “Almost A Dance”) Maar het is nu echt een doorstart met onze nieuwe EP.