11 september 2001. Deze datum had de officiële releasedatum moeten zijn van het 32e Yes album "Magnification". Jammergenoeg werd deze datum verbonden aan wat ontegensprekelijk als één van de zwartste bladzijden uit de Amerikaanse geschiedenis geboekstaafd zal worden. Gelukkig kan de magie van de muziek ons deze harde realiteit doen ontvluchten en voert het ons naar een denkbeeldige wereld waar liefde en vrede overheersen, een wereld waar enkel de engelenstem van Jon Anderson ons naartoe kan brengen, waar enkel het talent van Roger Dean een beeld van kan geven. Meer dan dertig jaar daarvoor, op 21 maart 1970 om precies te zijn, leverde Yes één van haar absolute hoogtepunten af door hun symfonische rock te combineren met een heus klassiek orkest. Daardoor blijft het concert in de Queen Elizabeth Hall een uniek verhaal terwijl het de groep ertoe heeft aangezet om opnieuw haar onmetelijke talent te fuseren met een echt klassiek orkest. Dit keer echter werd de dirigent van dienst daadwerkelijk betrokken bij het schrijven, arrangeren en produceren van de muziek. Niemand minder dan componist/dirigent Larry Groupé, die in het verleden reeds een Emmy won, mag hier de dirigeerstok hanteren teneinde de Yes muziek doorheen watervallen van violen en cello’s te sturen. Doch kan Yes goed functioneren zonder toetsenist ? Is Groupé erin geslaagd om die zo belangrijke toetsenist te vervangen door uitgesponnen arrangementen ? Is het feit dat Alan White plotseling zijn drumkit verlaat om ook even piano te spelen dé oplossing teneinde de moeilijke vacante plaats van toetsenist in te nemen ? Hou ons gezelschap tijdens onze ontdekkingstocht doorheen de wondere wereled van één van de toonaangevende groepen uit de prog geschiedenis ! Laten we eerst en vooral eens teruggaan naar 9 november 1966 in de Londense
Indica Gallerij. Het is daar dat John Lennon voor het eerst in contact komt met
Yoko Ono. Tijdens haar ‘one woman show or unfinished paintings and objects’
tentoonstelling is één van de installaties een witte ladder met een aan het
plafond bengelend vergrootglas. Je kan van een regelrecht mirakel spreken als je naar de stem van Jon Anderson luistert die nog steeds loepzuiver de hoogste regionen uit z’n strot weet te toveren alsof het om zijn allereerste opname zou gaan. Terwijl het nieuwe materiaal op "Keys to ascension" ons het beste deed verhopen voor de toekomst bewees de samenwerking met de inmiddels overleden producer Brice Fairbairn op "The ladder" precies datgene wat ondermeer Rick Wakeman verklaarde, namelijk dat Yes nog heel wat mooie composities in petto heeft. Terwijl nummers als ‘Close to the edge’ en ‘Ritual’ opnieuw in het live repertoire werden opgenomen werd het duidelijk dat Yes, na het vertrek van Trevor Rabin, opnieuw interessante, complexe oorden wist op te zoeken. Na een eerste beluistering van "Magnification" weet je meteen dat het hier om één van de betere Yes platen gaat doch persoonlijk had ik liever het orkest prominenter in de mix gezien. Het titelnummer bevat alle favoriete ingrediënten zoals ondermeer Jon’s unieke stem welke perfect samensmelt met het wonderlijke gitaarspel van Steve en de moordende bas van Chris. Enkel en alleen Alan White levert een té strakke en té commerciële beat af. Steve gaat helemaal uit z’n dak tijdens ‘Spirit of survival’ waar het orkest extra kracht toevoegt aan het geheel. Eén van de brandpunten tijdens ‘Don’t go’ is zeker de harmonie tussen de stemmen resulterend in het soort muziek welke de groep tijdens haar hoogdagen in de jaren zeventig normaal was af te leveren. Zowat halfweg het nummer verandert Jon van koers en dankzij enkele technische hoogstandjes komt de naam van Trevor Horn plotseling voorbij wandelen (Horn wordt trouwens in de credits bedankt door Yes). We moeten wachten tot ‘Give love each day’ vooraleer we het orkest voor de allereerste keer in een solospot horen. Vooral dankzij de trompet komt het over als een kruising tussen filmmuziek en de muziek van After Crying. Eens Anderson zijn stem laat horen verandert het nummer in één van de betere songs die Yes ooit heeft opgenomen. In feite is de ziel van het nummer regelrecht in verband te brengen met de sfeer tijdens "Time and a word". De blazers van het orkest zorgen voor het uitroepteken bij een ongelooflijk sterk nummer ! Gedurende de ganse plaat krijg je het gevoel dat de vier overgebleven Yes leden met plezier de nieuwe wending over zich laten gaan waardoor ze eveneens hun stemmen lenen teneinde het album nog meer divers te doen klinken. ‘Can you imagine’ wordt op die manier wel heel even het nummer van Chris Squire zonder dat hij daarvoor een doordruk van het Squire Sherwood materiaal aflevert. Steve’s akoestische gitaar tijdens ‘We agree’ bezit nog steeds dat magische welke als een rode draad doorheen ondermeer "Fragile" liep, het unieke geluid welke de ideale achtergrond vormt voor Jon’s fragiele stemgeluid. De violen onderlijnen de machtige chorus terwijl de akoestische elementen heen en weer in de mix voorkomen alsof het een muzikale eb en vloed betreft. Bij sommige van de nieuwe composities zou je je kunnen afvragen of het nu om groepscomposities dan wel om solo uitspattingen van Jon Anderson gaat ? ‘Soft as a dove’ is daar het beste voorbeeld van, een vreugdevol nummer met harp, fluit en Keltische invloeden die perfect zou gepast hebben op "Song of seven". Gebaseerd op tribaal drumwerk is ‘Dreamtime’ wellicht het beste voorbeeld van hoe hedendaagse muziek perfect kan geïntegreerd worden in de klassieke formule. Hier vind je ondermeer een schitterend stukje mellotron die hier op een totaal andere manier benaderd wordt dan wat we van dit soort ‘prog’ instrument zouden verwachten. De bas van Chris smelt perfect samen met de blazers van het orkest terwijl Alan de broodnodige ritmische energie injecteert. Op het einde volgt er voor het orkest een solo passage die me aan Deep Purple en diens "Concerto for group and orchestra" doet denken. We zijn echter nog steeds aan het wachten op een sterke melodie en die krijgen we ook tijdens ‘In the presence’. ‘If we were flowers, we would worship the sun’, zingt Jon terwijl hij zijn romantische ziel laat samensmelten met een wervelende chorus welke op het einde wordt herhaald door het orkest doorspekt door gitaarinterventies van Steve. Het album eindigt met ‘Time is time’, een nummer welke evengoed door John Lennon zou kunnen gezongen zijn en vermits Alan White ooit nog deel uitmaakte van de wereldbekende Plastic Ono Band, sluit het perfect de cirkel die door "Magnification" werd uitgestippeld.
Met het nieuwe album heeft Yes zichzelf opnieuw op de voorgrond geplaatst als één van de belangrijkste rockgroepen ooit. Niettemin evenaart "Magnification" niet het niveau van ondermeer een "Close to the edge" doch ik denk niet dat het ooit de bedoeling zal zijn om een "Close to the edge – the sequel" op de wereld af te vuren. Persoonlijk vind ik dat het nieuwe album enkele zéér sterke songs huisvest doch ook enkele zwakkere doch in het algemeen gesproken had ik het orkest liever een ietsje duidelijker in de mix aanwezig gezien. Ik ben echter meer dan tevreden te horen hoe Jon, Steve, Chris en Alan zo goed samenwerken want het is dat ‘samenhorigheidsgevoel’ welke belangrijk is in de muziek van Yes, welke de leidraad was tot het onmetelijke succes. Je kan enkel de échte Yes sound voortbrengen als je op hetzelfde moment met gans de groep in één enkele ruimte vertoeft en je met een volledige blanco pagina begint dit in tegenstelling tot de ‘knip-en-plakwerk’ techniek die ze jaren hebben gehanteerd. Yes is echter steeds een groep geweest waarbij veel toetsen in de muziek werden opgenomen en op geen enkel ogenblik kan het orkest het gemis van de keyboards compenseren. Trouwens, welk orkest is in staat het unieke geluid van een Moog synthesizer na te bootsen of het heilige geluid van de Mellotron, een instrument dat vreemd genoeg als de allereerste sampler kan beschouwd worden gebaseerd op klassieke instrumenten ! Het nieuwe album zal echter groeien na elke beluistering teneinde de naam Yes opnieuw uit te vergroten tot YES ! En nu maar wachten wat ze er op 24 november in het Sportpaleis te Antwerpen van bakken waar ze ook het ‘oudere’ materiaal middels het klassieke orkest nieuw leven zullen inblazen. Bespreking: John 'Bo Bo' Bollenberg |
De bezoeker is verplicht om helemaal tot
bovenaan de ladder te klimmen, het vergrootglas te nemen om zo de kleine
lettertjes op het plafond te kunnen lezen. Wanneer je dat doet lees je het woord
YES ! Dit simpele doch directe statement is precies waar
"Magnification" voor staat, teruggrijpen naar de akoestische eenvoud
doch omarmd door de kracht van het symfonische orkest. Jon ziet
"Magnification" als het uitvergroten van al het goede in de mens in
tegenstelling tot het buiten proportie opblazen door de media van alles wat
slecht zou zijn.
