Dankzij Peter Gabriel en diens Real World hebben vele van onze muziekliefhebbers kennis gemaakt met wereldmuziek. Youssu N’Dour is lang geen onbekende meer en her en der duiken invloeden van over de ganse aardbol op. Geen enkele groep heeft echter tot op heden hetzelfde resultaat afgeleverd als het bijzonder originele Paranoise. Terwijl de voor de hand liggende rock instrumenten hun uiterste best doen om het gehalte prog en metal hoog te houden weet brein Jim Matus (ooit leerling van Pat Metheny en John Scofield) via dulcimer, didgeridoo en viool de spanning hoog te houden. Die viool mag dan af en toe een knipoog richting ‘oude’ Kansas trekken, het samenspel in een nummer als ‘Instability, containment, rollback’ neigt meer naar King Crimson op zweeptouw genomen door Primus. Violist Rohan Gregory is trouwens niet de eerste de beste vermits hij optrad aan de zijde van Robert Plant en Jimmy Page. Etnische zang dwarst als extra instrument schouder aan schouder met de viool het verslavende ‘Tetrahedral metaphor’. Bewonderenswaardig hoe hedendaagse ritmische prog samensmelt met eeuwenoude invloeden. In ‘Constant fear’ doet de stem van Thorne Palmer me denken aan een kruising tussen Sebastian Hardie’s Mario Millo en Kansas’ Steve Walsh. Door gebruik te maken van samples van de keelgeluiden van de Huun-Huur-Tu krijgt ‘Structural adjustment’ vanzelfsprekend een zéér origineel concept mee. Voeg daarbij de aanstekelijke ‘groove’ en je begrijpt meteen dat deze Paranoise het stereotype ‘prog-beeld’ ver buiten de afgebakende zones leidt. Wanneer de alomtegenwoordige viool de weg richting onvervalste ‘jig’ inslaat wordt het pas écht interessant. Matus gebruikt samples van de Master Musicians of Jajouka (herinner je de overleden Rolling Stone Brian Jones), Musicians of the Nile en ook de invloed van Nusrat Fetah Ali Khan is nooit ver weg. ‘Tarana’ brengt ons tussen de heilige koeien in India terwijl ‘Centerless grinding’ de plaat in vijfde versnelling doet overhellen. ‘Monuments’ is wellicht hét avantgarde stuk van de plaat waarin zowat alles en nog wat in één grote pot wordt gestopt en waar het constant roeren geblazen is ! Ideale achtergrondmuziek voor de eindejaarstrailer van Unicef ! Paranoise is niet echt een nieuwe naam aan het firmament want reeds in ’88 verscheen ‘Constant fear’ op Island en in ’92 brachten ze op Ozone records ‘Start a new race’ uit. Op beide platen werden ze telkens bijgestaan door ronkende namen als Don Cherry, Anthony Jackson en Percy Jones. Zonder twijfel één van de meest originele platen van de laatste jaren en wellicht de enige die we écht ‘progressief’ mogen noemen ! Bespreking: John 'Bo Bo' Bollenberg |
